Mức phạt rất cao có làm thay đổi hành vi của người tham gia giao thông?

Mức phạt rất cao có làm thay đổi hành vi của người tham gia giao thông? Có và không. Dựa theo quan sát của cá nhân tôi, và tôi cho rằng nó cũng không khác phần đông mọi người.

Tình trạng vi phạm luật đã giảm đi rõ rệt ở các khu vực "nguy hiểm" như ngã tư, vỉa hè gần ngã tư vì những khu vực này rủi ro TNGT cao, dễ có CSGT đứng chốt, và tất nhiên là rất nhiều camera (vụ phạt nguội này mới hồi hộp, có khi nơm nớp cả mấy tháng nếu lỡ có lúc liều mình 😃).

Các vi phạm khác hầu như không thay đổi vì mức phạt thì rất cao nhưng rủi ro bị phạt rất thấp. Một con đường tôi đi đón con hàng ngày giờ cao điểm vẫn cứ có ô tô đỗ dù cấm dừng đỗ giờ cao điểm, bởi vì đường không có camera và hiếm khi có CSGT đi qua, rủi ro bị phạt là rất thấp nên người ta sẽ làm liều. Chỉ cần phạt 500K nhưng rủi ro bị phạt là 50% người ta sẽ sợ hơn nhiều nếu phạt 10 triệu nhưng rủi ro bị phạt gần như bằng 0.

Với những đường nhỏ 2 làn ở mỗi ngã tư thì cảnh quen thuộc sẽ là xe máy nối đuôi nhau chạy lấn qua làn ngược chiều? Mọi người có thấy tình trạng này khác trước không? Chắc chắn là không vì có bị phạt đâu (và khó phạt vì xe máy chỉ có biển số gắn phía sau, khó vào camera hơn). Tôi không biết HN bây giờ có còn đủ các sắc phục ra đường giữ trật tự giao thông, hầu như ngã tư nào cũng có chốt, như ngày trước nữa không chứ ở SG thì có thể nói rất ít khi gặp CSGT do đó chỉ trông chờ vào camera là chính.

Ngay cổng trường con tôi học, vốn nổi tiếng lộn xộn giờ tan học 😃, mới được ưu ái lắp cho hẳn 2 camera bao quát đoạn đường kéo dài trước 2 cổng trường. Lâu lâu lại thấy nhà trường thông báo tới phụ huynh là chính quyền nhắc là đi lại cho trật tự không sẽ bị phạt thẳng tay đấy, đừng giỡn mặt hoài 😃. Vậy mà mức phạt đã tăng cao, camera đã gắn, tôi vẫn thấy các bậc phụ huynh chạy xe máy trên vỉa hè, đi ngược chiều để qua đường như thường, mà chắc gì họ biết là có camera ấy chứ. Đường này được dừng đỗ xe thoải mái nên có phạt phụ huynh chỉ là hai lỗi trên, thi thoảng cũng có mấy ô tô láo đi lùi cả đoạn vì lười chạy quá lên chừng 500m để quay đầu.

Thời gian đầu mọi người bị sốc nên sẽ sợ, trật tự được vãn hồi một chút, nhưng rồi sẽ thấy là phạt cao thì cao thật nhưng rủi ro bị phạt cũng như xác suất trúng xổ số. Thế là sẽ lại tặc lưỡi "làm liều", xui thì bị phạt thôi mà. Hành vi chỉ thay đổi ở một số vi phạm hoặc khu vực cụ thể thì không thể giải quyết vấn đề, vd ngã tư bị kẹt là do ùn xe, ùn xe là vì xe máy lấn làn nên làn ngược chiều không đi nhanh được, vượt đèn đỏ thì bị phạt chứ lấn làn đâu có bị phạt, kiểu thế.